Aktywność i kluczowe efekty prac ZPP

fotolia.pl

Związek Powiatów Polskich, jako jedna z najbardziej powszechnych ogólnopolskich organizacji zrzeszających jednostki samorządu terytorialnego, od początku swojego istnienia, stawia sobie za cel wspieranie idei samorządu terytorialnego, integrowanie i obronę wspólnych interesów powiatów i miast na prawach powiatu, a także kształtowanie wspólnej polityki. Związek nie zapomina także o konieczności stałego wspierania inicjatyw na rzecz rozwoju i promocji powiatów, wspierania wymiany doświadczeń, czy upowszechniania modelowych rozwiązań w zakresie rozwoju i zarządzania w powiatach.

 


Siła Związku Powiatów Polskich drzemie głównie w mocnym mandacie
jaki dają mu powiaty i miasta na prawach powiatu – Członkowie Związku.

Dzięki temu wsparciu Związek ma możliwość odważnego reprezentowania powiatowego środowiska samorządowego.
 

 

Realizację swoich założeń Związek Powiatów Polskich prowadzi przy wykorzystaniu swoich statutowych organów oraz biura.

W 2016 roku podczas Zgromadzenia Ogólnego ZPP (najwyższej władzy w Związku) przyjęto 10 kluczowych stanowisk w sprawach najbardziej dotykających polski samorząd szczebla powiatowego. Były to stanowiska w sprawie:

  • publicznego transportu zbiorowego;
  • funkcjonowania systemu pieczy zastępczej;
  • szpitali powiatowych;
  • dróg lokalnych;
  • koniecznych zmian w zakresie dysponowania przez samorządy środkami Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych;
  • przyszłości oświaty;
  • ustrojowych i finansowych podstaw funkcjonowania samorządu powiatowego;
  • pełnienia dyżurów nocnych przez apteki ogólnodostępne;
  • integralności granic jednostek samorządu terytorialnego;
  • uregulowania sytuacji prawnej pojazdów usuniętych z dróg przed 2009 r.

Aktywność Związku, poza płaszczyzną corocznego zjazdu, przejawia się także w jego regionalnych strukturach, tj. funkcjonujących w każdym województwie – Konwencie Powiatów. To te ciała, niejednokrotnie stanowią spiritus movens decyzji podejmowanych przez Zarząd, a w konsekwencji działań wykonywanych przez biuro Związku.

Warto w tym miejscu podkreślić, że w 2016 roku, w skali kraju, sumarycznie odbyło się blisko dziewięćdziesiąt posiedzeń Konwentów Powiatów poszczególnych województw. Podczas, których poruszono łącznie ponad 250 spraw oraz przyjęto ponad 70 stanowisk. Ponadto przewodniczący Konwentów z poszczególnych województw skierowali do biura ZPP ponad 100 pism.

Głównym organem analizującym i podejmującym decyzję w Związku jest jego Zarząd. W 2016 r. odbyło się 8 posiedzeń tego organu. Członkowie Zarządu rozpatrzyli przeszło 150 zagadnień, podjęli 30 uchwał i przyjęli 6 stanowisk. Były to stanowiska w sprawie:

  • finansowania zadań oświatowych realizowanych przez szkoły i placówki niepubliczne;
  • funkcjonowania jednostek obsługujących dla placówek opiekuńczo-wychowawczych;
  • projektu ustawy o Polskiej Służbie Geologicznej;
  • zmiany metodologii obliczania indywidulanego wskaźnika zadłużenia;
  • docelowej struktury Inspekcji Nadzoru Budowlanego,
  • niekonsekwencji resortu edukacji dotyczącej dodatku uzupełniającego.

Organem z jednej strony – zgodnie ze statutem – kontrolnym, ale z drugiej wspierającym, z głosem doradczym dla Zarządu ZPP jest Komisja Rewizyjna. W ubiegłym roku Komisja ta spotkała się dwa razy. Należy jednak podkreślić, że członkowie Komisji brali aktywny udział we wszystkich posiedzeniach Zarządu ZPP.

Również przewodniczący Konwentów Powiatów z poszczególnych województw czynnie uczestniczyli w spotkaniach Zarządu Związku.

Przypominając, jednym z efektów prac organów Związku są przyjmowane stanowiska. Wystąpienia te są analizowane i przedkładane odpowiednim organom centralnym, a ich przekaz niejednokrotnie jest dodatkowo artykułowany przed przedstawicieli ZPP w ramach różnych spotkań.

Działalność Związku Powiatów Polskich opiera się głównie na aktywności biura ZPP. To pracownicy i eksperci zatrudnieni w Związku, w ramach swoich codziennych działań, realizują zadania wskazane przez organy ZPP i wynikające z celów i zadań stawianych przed Związkiem.

Praca ta polega głównie na prowadzeniu analiz aktów prawnych poddawanych konsultacjom publicznym. W tym miejscu należy wskazać, że w 2016 r. prawnicy ZPP przeanalizowali 664 akty prawne, z czego do 122 przygotowali szczegółową opinię prawną. Niejednokrotnie przygotowanie tych opinii poprzedzało przeprowadzenie prac badawczych.

Główna aktywność ZPP odbywa się na płaszczyźnie współpracy pomiędzy organami państwa, a jednostkami samorządu terytorialnego szczebla powiatowego. Walka o interes powiatów i miast na prawach powiatu realizowana jest tu głównie poprzez właściwe reprezentowanie głosu środowiska samorządu powiatowego. Realizacją tego zadania zajmują się zarówno eksperci biura Związku, jak i przedstawiciele ZPP wskazani przez organy Związku.

Główny sposób działań odbywa się poprzez artykułowanie stanowisk środowiska samorządowego na płaszczyźnie Komisji Wspólnej Rządu
i Samorządu Terytorialnego (oraz jej zespołów tematycznych), komisji sejmowych i senackich, czy też innych ciał, jak np. komitetów monitorujących, sterujących, etc.

W tym miejscu warto więc wskazać, że w 2016 roku, przedstawiciele i eksperci biura Związku wzięli udział już w kilkuset różnego rodzaju spotkaniach, na których poruszano problematykę funkcjonowania samorządów powiatowych.

Działalność reprezentantów Związku wykracza także poza granice naszego kraju. Delegaci ZPP pracują w ramach struktur unijnych, w tym głównie odbywa się to w: Komitecie Regionów Unii Europejskiej, Kongresie Władz Lokalnych i Regionalnych Europy, Radzie Gmin i Regionów Europy, a także Europejskiej Konfederacji Władz Lokalnych Szczebla Pośredniego. Delegaci ZPP do ww. organów pilnują, aby prawodawstwo unijne uwzględniało głos środowiska samorządowego, w tym ten dotyczący działalności szczebla samorządu powiatowego.

 


  Zaangażowanie organów i biura Związku przekłada się na konkretne wymierne efekty.

  Wśród wybranych efektów prac ZPP w 2016 roku warto wskazać na:

  • Wpłynięcie na zmiany w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury i Budownictwa w sprawie wysokości opłat za wydanie dokumentów związanych z wykonywaniem publicznego transportu zbiorowego oraz wzorów tych dokumentów. Dzięki czemu powiaty nie poniosą dodatkowych kosztów (pierwotna propozycja resortu dotyczyła konieczności ponoszenia przez powiaty opłat za dodatkowe zabezpieczenia blankietów zaświadczenia na wykonywanie transportu zbiorowego).
  • Doprowadzenie do przesunięcia w czasie konieczności posiadania przez powiaty planów transportu zbiorowego – do 1 stycznia 2018 roku.
  • Wpłynięcie na przesunięcie w czasie uruchomienia nowej wersji  Centralnej  Ewidencji  Pojazdów i  Kierowców  (CEPiK  2.0) – do 4 czerwca 2018 roku.
  • Doprowadzenie do uwzględnienia przez Ministerstwo Edukacji Narodowej postulatów, aby opinię o wczesnym wspomaganiu rozwoju dziecka wydawały tylko publiczne poradnie psychologiczno-pedagogiczne.
  • Po wywalczonej przez ZPP w ubiegłym roku zmianie definicji wychowanka Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego – jako nieletniego skierowanego do ośrodka – doprowadzenie do zwiększania z 3,000 do 5,000 wagi dla nieletniego skierowanego ale jeszcze niedoprowadzonego do ośrodka (dotyczy algorytmu podziału subwencji).
  • Doprowadzenie do rezygnacji przez resort edukacji z podnoszenia wskaźnika w części SOA (kwoty bazowej części oświatowej według finansowego standardu A podziału części oświatowej na realizację zadań szkolnych) dla uczniów spełniających obowiązek szkolny lub nauki poza szkołą z poziomu 0,6 do 0,8.
  • Wpłynięcie na resort edukacji, który uwzględniając postulaty ZPP, zmienił zasady udzielania dotacji (dotyczy nowelizacji ustawy o systemie oświaty).
  • Wprowadzenie korekt do Narodowego Programu Zdrowia.
  • Doprowadzenie do uwzględnienia przez resort zdrowia większość uwag zgłoszonych przez ZPP do projektu rozporządzenia w sprawie Narodowego Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego, dotyczących prowadzenia przez powiaty centrów zdrowia psychicznego.
  • Doprowadzenie do sytuacji, w której jednostki samorządu terytorialnego mają możliwość zwrotu środków finansowych przeznaczanych na usuwanie pomników, obelisków, kopców, tablic, napisów itp. upamiętniających m.in. czasy komunizmu (początkowo nie było to w ogóle przewidywane).
  • Wynegocjowanie możliwości sięgania przez powiaty po środki finansowe z funduszu leśnego (krajowa pula 75 mln zł), które można przeznaczać na plany urządzenia lasów (dotyczy lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa).
  • Doprowadzenie do tego, że nabywanie lasów przez samorządy zostało wyłączone spod reżimu prawa pierwokupu (dotyczy ustawy o wstrzymaniu sprzedaży nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw).
  • Wynegocjowanie zmian w przepisach dzięki, którym powiaty z siedzibą w miastach powyżej 20 tys. mieszkańców będą mogły korzystać z finansowania Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014-2020 w ramach lokalnych strategii rozwoju.
  • Wywalczenie możliwości przeznaczania 1 proc. środków finansowych, związanych z przyznawaniem i wypłatą dodatków wychowawczych w ramach Programu 500+, na obsługę administracyjną realizowaną przez powiaty (zadanie to realizowane jest w ramach obowiązków wynikających z ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej).
  • Wpłynięcie na przywrócenie możliwości niezatrudniania kierowników w każdej placówce opiekuńczo-wychowawczej (dotyczy ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej).
  • Powstrzymanie szeregu negatywnych zmian w zakresie zakazu funkcjonowania na jednej nieruchomości placówek oświatowych, pomocy społecznej, ochrony zdrowia, wsparcia rodziny i systemu pieczy zastępczej.
  • Doprowadzenie do tego, że powiaty będą mogły wcześniej niż zakładano wydawać nowe legitymacje dla osób niepełnosprawnych – tj. już od sierpnia 2017 roku.
  • Doprowadzenie do tego, że powiaty będą miały swojego przedstawiciela w Krajowej Radzie Konsultacyjnej do Spraw Osób Niepełnosprawnych.
  • Etc.
     

 

Dzięki zaangażowaniu ZPP każdego roku:

  • ratowane są budżety powiatów i miast na prawach powiatu przed ich destrukcją wynikającą z proponowanych zmian legislacyjnych,
  • negocjowane są nowe możliwości pozyskiwania dodatkowych środków finansowych.

 


Dzięki działalności ZPP statystyczny powiat/miasto zyskuje
od kilkuset tysięcy do kilku milionów złotych
dodatkowych środków finansowych.

 

 

Działalność Związku w 2016 roku oczywiście wykraczała poza płaszczyznę legislacyjną. Związek Powiatów Polskich czynnie angażuję się także w organizację i współorganizację różnego rodzaju konferencji, sympozjów, czy zjazdów.

Ponadto eksperci ZPP, jeżdżąc po całym kraju, prowadzą szereg bezpłatnych warsztatów i szkoleń dedykowanych pracownikom samorządowym (np. z zakresu pieczy zastępczej, czy też Prawa zamówień publicznych). W 2016 r. było to sumarycznie 37 dni szkoleniowych. Udział w nich wzięło ponad 1,5 tysiąca pracowników samorządowych.

Przygotowywane zostały także publikacje książkowe poświęcone problematyce samorządowej. Tematyka i autorzy poszczególnych wydawnictw to:

  • „Zmiany w Prawie zamówień publicznych 2016 w pytaniach i odpowiedziach” – dr Agnieszka Łukasik-Bućko, Dominik Bońkowski,
  • „Programy polityki zdrowotnej bez tajemnic” – Bernadeta Skóbel, Rafał Rudka,
  • „Jak zostać efektywnym organizatorem Publicznego Transportu Zbiorowego w zakresie komunikacji pozamiejskiej po 1 stycznia 2017 roku?” – dr Michał Wolański, Piotr Mikiel, Marcin Gromadzki, Mateusz Pieróg,
  • „Współpraca jednostek samorządu terytorialnego narzędziem wsparcia polskiej polityki rozwoju” – praca zbiorowa pod red. dr Tomasza Potkańskiego,
  • „Tablice rejestracyjne świata” – Grzegorz P. Kubalski,
  • „Oswajanie komputera - pierwsze kroki w cyfrowej rzeczywistości” – Tadeusz Narkun,
  • „Realizacja usług publicznych w jednostkach samorządu terytorialnego – ograniczenia, możliwości, rekomendacje” – praca zbiorowa pod red. dr Cezarego Trutkowskiego.

Redaktorzy ZPP przygotowywali także artykuły prasowe – głównie o charakterze konsultacyjno-doradczym, które publikowane były w prowadzonym przez Związek portalu internetowym Dziennik Warto Wiedzieć (zlokalizowanym pod adresem  www.wartowiedziec.pl). Warto podkreślić, że w 2016 roku przygotowali oni ponad 4,3 tysiąca artykułów.

Istotnym elementem działalności ZPP są także realizowane projekty, na które Związek pozyskuje środki z innych źródeł niż składki członkowskie. Dzięki ich realizacji ZPP może w większym wymiarze wspierać samorządy, szczególnie powiatowe, w doskonaleniu profesjonalnego świadczenia usług publicznych.

Dzięki temu stale zwiększa się liczba powiatów i miast na prawach powiatu, które skutecznie i profesjonalnie świadczą usługi publiczne.

Reasumując należy podkreślić, że aktywność i efekty prac Związku są wynikiem wytężonej pracy jego organów i biura ZPP. Wzajemna dobra współpraca daje gwarancję rzetelnej pracy na rzecz samorządów członkowskich, wpływając na jej wymierne efekty.