Podczas XXXV Forum Ekonomicznego w Karpaczu odbyła się sesja plenarna zatytułowana: „Międzynarodowa współpraca cyfrowa wobec globalnych zagrożeń technologicznych”. Partnerem wydarzenia był Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego, a wśród prelegentów znaleźli się między innymi minister cyfryzacji i wicepremier Krzysztof Gawkowski, rektor Uniwersytetu Warszawskiego prof. Alojzy Nowak oraz dyrektor ds. sztucznej inteligencji, danych i platform w Zalando SE Alejandro Saucedo.

„Czy stać nas, Polaków, na suwerenność technologiczną?” – tym pytaniem dyskusję otworzył prowadzący Bogusław Chrabota, publicysta „Rzeczpospolitej”. Jako pierwszy odniósł się do tej kwestii Krzysztof Gawkowski stwierdzając stanowczo, iż w obecnym czasie „suwerenność technologiczna to dla Polski, jak i dla całej Europy must-have” podkreślając tym samym, że przy aktualnym tempie zmian i nakładzie inwestycji w dziedzinie technologii w krajach pozaeuropejskich nie możemy sobie jako region pozwolić na dalsze pozostawanie w tyle. Minister zaznaczył, że uniezależnienie się polskiego rynku technologicznego od hegemonów technologicznych jest możliwe, ale jedynie w przypadku wypracowania i trwania w ścisłej synergii z innymi państwami Starego Kontynentu. 

Głos w dyskusji zabrał prezes zarządu polskiego operatora telekomunikacyjnego PLAY Kenneth Campbell, który postarał się w swojej wypowiedzi przybliżyć skalę zagrożeń związanych z cyberatakami: w 2025 roku w Polsce miało ich miejsce około 250 tysięcy, co oznacza ponad 150-procentowy wzrost w stosunku do roku poprzedniego. Statystyki te wyraźnie wskazują na potrzebę inwestowania w zaawansowane systemy zabezpieczające. 

Prezes Campbell jako przykład skutecznego zarzadzania kryzysowego wskazał okres powodzi w Polsce w 2024 roku. Tym samym przypomniał jak kluczowym filarem bezpieczeństwa okazała się telekomunikacja. Dzięki sprawnemu działaniu sieci, przede wszystkim błyskawicznemu dostarczeniu agregatów prądotwórczych do podtrzymania działania stacji bazowych i przywracania łączności odciętym od świata ludziom, osoby dotknięte powodzią były w stanie szybko skomunikować się w celu uzyskania bieżących informacji i szukania pomocy. 

Campbell przypomniał, jak wszechogarniająca i fundamentalna w życiu każdego człowieka jest dziś technologia i telekomunikacja. Na co dzień polegamy na niej załatwiając sprawy bankowe, kontrolując swoje finanse, kontaktując się z placówkami ochrony zdrowia lub administracją. Państwo polega na najnowszych rozwiązaniach technologicznych w równej mierze, a skutki zagrożenia technologicznego są odczuwalne przez wszystkie instytucje i osoby prywatne. Prezes zakończył swoją przemowę wyrażeniem nadziei na owocną współpracę korporacji technologicznych z obecnym i przyszłym rządem, bo tylko ona w jego opinii jest w stanie zapewnić bezpieczeństwo wszystkich wspomnianych grup. 

Z kolei Alejandro Saucedo skupił się w swojej wypowiedzi na specyfice branży e-commerce, przybliżając innowację wdrożoną do aplikacji Zalando. Fashion Assistant jest agentem sztucznej inteligencji, dopasowującym wyniki wyszukiwania na podstawie konwersacji przeprowadzonej z użytkownikiem aplikacji. Agent jest w stanie, dzięki szczegółowej wymianie informacji z klientem, zaproponować korzystającemu bardziej dokładne i wpasowujące się w jego gusta produkty. Ten wygodny element aplikacji jest jednak podatny na ataki hackerskie. Zagrożenia wynikają przede wszystkim ze specyfiki działania sztucznej inteligencji i poleceń, jakie hakerzy mogą wysyłać asystentowi na aplikacji. Korporacja jest zmuszona regularnie wdrażać restrykcyjne zapory filtrujące zapytania, a także prowadzić programy wykrywania błędów, w których etyczni hakerzy testują odporność asystenta sztucznej inteligencji na ataki. Zdaniem Saucedo, konieczność wprowadzania ulepszeń, choć wymagająca, wymusza na firmie nieustanny rozwój i pozycjonuje ją na czele branży. 

Peter Sund, fiński lider w dziedzinie cyberbezpieczeństwa, przyznał rację przedmówcom co do potrzeby wzmacniania zabezpieczeń w erze dynamicznych zmian technologicznych. Zauważył, że transformacje w każdej dziedzinie niosą z sobą niepewność, ale okres przeobrażenia stwarza też nieograniczone możliwości rozwoju. Firmy idące z duchem czasu i stawiające bezpieczeństwo i wygodę użytkowników na pierwszym miejscu są w ocenie eksperta na najlepszej drodze do znalezienia się w gronie najbardziej konkurencyjnych światowych graczy. 

W toku debaty paneliści uznali monopolizację globalnego rynku technologicznego za źródło poważnych, negatywnych konsekwencji dla rynku polskiego. Gawkowski zauważył, że rynek globalny jest skupiony w rękach niewielkiej liczby hegemonów technologicznych. Jak wytłumaczył, wielkie korporacje chętnie narzucają warunki państwom i pragną zyskać jak największą decyzyjność. Opór władz powinien być wprost proporcjonalny do starań cyfrowych gigantów, co oznacza, że „rząd powinien być w stanie na tych monopolistów rynkowych założyć chomąto” – zakończył dobitnie minister. 

Ważnym punktem dyskusji stał się temat rozwoju wschodzących gwiazd IT. Profesor Alojzy Nowak, rektor Uniwersytetu Warszawskiego przedstawił wymowne porównanie: „USA oczywiście posiada kapitał inwestycyjny, ale Europa z polską reprezentacją mają do zaoferowania kapitał ludzki i ogromny potencjał intelektualny”. Rektor przyznał, że dla większości polskich młodych wilków IT wygrana na międzynarodowym konkursie programistycznym jest równoznaczna z nieuchronną emigracją. Kierunki, jakie obierają najlepsi to obecnie głownie USA i Tajwan. Nowak dodał jednak, iż pomimo wyjazdów, część z „architektów jutra” nie zrywa całkowicie kontaktu z ojczyzną, ale kontynuuje współpracę ze swoją alma mater już na odległość. Za sukcesem w utrzymywaniu tych relacji odpowiada zdaniem profesora „mikroklimat” akademicki tworzony w Polsce, w którym młodzi zdolni wzrastają i do którego sentymentu nie gasi nawet dzielący ich z byłą uczelnią ocean. 

Temat polskiego kapitału ludzkiego rozwinął Gawkowski, który głównej przyczyny zrywania kontaktów z Polską upatruje w niestabilnej sytuacji prawnej przedsiębiorców. Minister, po odbyciu rozmów z wieloma utalentowanymi programistami młodego pokolenia, to właśnie w zmieniających się przepisach i atmosferze niepewności upatruje powodu stojącego za exodusem polskiego potencjału intelektualnego. 

Pod koniec panelu padła odpowiedź rektora Uniwersytetu Warszawskiego na pytanie prowadzącego: „Jakie ma Pan oczekiwania wobec obecnego i przyszłego rządu w kwestii rozwoju technologii?”. Alojzy Nowak poinformował, że marzy o kontynuacji silnej współpracy z instytucjami rządowymi oraz ciaśniejszej kooperacji pomiędzy uczelniami z wysokorozwiniętymi kierunkami technologicznymi. Zdaniem rektora współpraca systemowa pomoże młodym znaleźć to, czego potrzebują do rozwoju w ich rodzimych stronach. Minister Gawkowski, ustosunkowując się do tych słów dodał, iż z jego doświadczenia wynika, że czasami rozwiązania systemowe nie są najbardziej potrzebne: „Wystarczy zadzwonić i zapytać tych ludzi bezpośrednio czego by chcieli”. Okazuje się zatem, że czasem nawet najbardziej złożone problemy współczesnej ery cyfrowej można rozwiązać za pośrednictwem klasycznej, dziewiętnastowiecznej de facto, technologii – zwykłego połączenia telefonicznego.

Szczegółowe informacje dostępne są na stronie www.forum-ekonomiczne.pl

Związek Powiatów Polskich jest partnerem instytucjonalnym wydarzenia.