Związek Powiatów Polskich wystąpił z wnioskiem o umieszczenie w porządku obrad najbliższego posiedzenia Zespołu ds. Edukacji, Kultury i Sportu Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego tematu zagrożeń dla dualnego modelu kształcenia zawodowego wynikających z radykalnego ograniczenia refundacji wynagrodzeń pracowników młodocianych.

Problem niedoboru środków w Ochotniczych Hufcach Pracy

Związek Powiatów Polskich wskazuje, że problem niedoboru środków finansowych na kontach Ochotniczych Hufców Pracy, które są operatorem dualnego modelu kształcenia, tworzy poważne ryzyko dalszego ograniczania ilości umów o pracę w celu przygotowania zawodowego.

Organizacja informuje, że już w 2025 roku brak pieniędzy w dyspozycji OHP doprowadził do czasowego zaprzestania refundowania wynagrodzeń pracowników młodocianych przez pracodawców. W innych przypadkach refundacje były wypłacane niejednokrotnie z naruszeniem 40-dniowego terminu liczonego od dnia złożenia przez pracodawcę wniosku o zwrot kosztów.

Sytuacja budżetowa

Związek Powiatów Polskich wskazuje, że pogarszająca się sytuacja rodzi poważne pytania o przyszłość dualnego modelu kształcenia zawodowego, włącznie z wątpliwościami co do jego stosowania w kształceniu młodocianych pracowników. Problem ma charakter ogólnokrajowy i ma tendencję do dalszego pogłębiania.

Organizacja z dużym niepokojem przyjmuje m.in. określenie w ustawie budżetowej kwoty przeznaczonej na refundację wynagrodzeń w wysokości 900 mln zł przy rzeczywistych potrzebach pracowników młodocianych, szacowanych na 1,2 mld zł.

Konsekwencje dla szkół branżowych

Związek wskazuje na coraz poważniejsze trudności dla szkół realizujących dualny model kształcenia. W przypadku, gdy pracodawcy nieotrzymujący refundacji wynagrodzeń przestają przyjmować uczniów na praktyczne kształcenie w zawodzie, ucierpi na tym oferta szkół branżowych, które nie zawsze są w stanie uczyć przedmiotów zawodowych wyłącznie w warunkach szkolnych ani zaadaptować pracowni do nowych potrzeb.

Długofalowe skutki

Organizacja ostrzega, że długofalową konsekwencją niedoboru środków będzie gorszy poziom wykształcenia w wielu zawodach, co pogłębi już widoczne problemy braku specjalistów w niektórych branżach, w tym tzw. luki pokoleniowej.

Pytania do rządu

Związek Powiatów Polskich stawia pytanie, czy zdaniem rządu szkolnictwo w systemie dualnym przestało być pożądanym kierunkiem kształcenia i podnoszenia kompetencji młodych osób, a kondycja szkół branżowych nie jest już sprawą istotną – mimo że przekłada się nie tylko na kondycję systemu oświaty, lecz także rynku pracy, a także na sytuację małych przedsiębiorców i wielu młodych osób. Zastanawiające jest również to, jak duża jest skala problemu widziana z perspektywy strony rządowej.

Postulat

Mając na uwadze powyższe, Związek Powiatów Polskich wniósł o omówienie tego problemu przy zagwarantowanej obecności przedstawicieli Ministerstwa Finansów, Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, a także Ministerstwa Rozwoju i Technologii.