W czwartek, 23 kwietnia, odbyło się posiedzenie Zespołu ds. Systemu Finansów Publicznych Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego. Na spotkaniu rozmawiano m.in. o zmianach w prawie lokatorów i rezerwie subwencji ogólnej. Wydano również jedną pozytywną opinię wiążącą i dwie pozytywne rekomendacje.

Znikome skutki nowej regulacji. Czy na pewno?

W porządku obrad znalazł się projekt ustawy o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (UD 365). Projekt może mieć wpływ na gminy w związku z poszerzeniem ochrony na lokatorów mieszkań podlegających egzekucji na podstawie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Związek Powiatów Polskich zgłosił jedną uwagę dotyczącą Oceny Skutków Regulacji – w projekcie nie oszacowano tych skutków, wskazując jedynie że będą one znikome, ale jednocześnie nie wskazano potencjalnej liczby osób,  których może to dotyczyć, powołując się na brak danych.

W ocenie ZPP, skutki niekoniecznie będą znikome, gdyż projekt może dotyczyć lokatorów mieszkań tzw. mundurówki (o ile nie podlegają szczególnej ochronie) czy osób, które dostają decyzje administracyjne o opróżnieniu lokalu w związku z realizacją, m.in. na podstawie specustaw infrastrukturalnych.

Ogólnopolskie Porozumienie Organizacji Samorządowych (OPOS) w swoich uwagach wskazał m.in. na konieczność przyznania dotacji celowej na nowe zadanie, jednak prawie wszystkie zastrzeżenia Organizacji zostały odrzucone.

– Ustawa dotyczy egzekucji na bruk w egzekucji administracyjnej. I to są bardzo nieliczne przypadki, sytuacje, w których prowadzimy egzekucję obowiązków niepieniężnych i jest decyzja administracyjna zobowiązująca do opróżnienia lokalu, nie wskazująca żadnego lokalu zastępczego – mówił Zastępca Dyrektora Departamentu Systemu Podatkowego Ministerstwa Finansów Łukasz Pepliński. – I ta osoba, która jest eksmitowana, ma uprawnienia do lokalu takiego, które musiałaby zapewnić jej gmina, albo nie ma żadnego lokalu, nie jest w ogóle upoważniona czy uprawniona do żadnych lokali, to wtedy wchodzą jakieś noclegownie czy miejsca, DPS-y i tym podobne rzeczy. Skala tego jest bardzo niewielka. (…) myśmy powołali się na ustawę z 2025 roku, tę, która zmieniła zasady kwaterunku służb w tym kontekście, że tam w dużej części skierowano te sprawy do egzekucji sądowej, a tylko w niewielkiej części, bodajże, (…) tam, gdzie następuje przeniesienie czy delegowanie funkcjonariusza, tam został tryb administracyjny dochodzenia czy eksmisji takich osób, więc tych spraw będzie dużo, dużo mniej. Z tego, co wiem, to ta ustawa jednak zmniejszyła odpowiedzialność w dużej mierze czy ryzyko odpowiedzialności na gruncie ustawy egzekucyjnej, bo ono będzie na gruncie Kodeksu postępowań cywilnego. Ale z naszych danych, proszę państwa, wynika, że nawet dzisiaj to jest kilkadziesiąt decyzji rocznie, w których byłoby niebezpieczeństwo tego, że gmina będzie musiała zapewnić jakieś pomieszczenie zastępcze albo lokal czy miejsce w noclegowni. Natomiast jak się to weźmie w skali całego kraju i weźmie jako koszt finansowania czy skutki finansowe całej ustawy, to jest to trudne do określenia. Bo jeżeli to podzielimy przez liczbę gmin w kraju, no to będzie wiele gmin, które nigdy nie zetkną się z taką sytuacją. Będą pojedyncze przypadki, że coś takiego może wystąpić, ale trudno jest to ująć jako jakiś nowy mechanizm finansowania czegoś, co się odbywa. I tak, w egzekucji cywilnej, bo w egzekucji cywilnej to faktycznie w skali kraju to są kilkaset, czy nawet kilka tysięcy czasami spraw, a w egzekucji administracyjnej teraz już nawet po zmianie tych ustaw resortowych to – naszym zdaniem – będą naprawdę pojedyncze przypadki, w których faktycznie może się okazać, że gmina będzie zobowiązana do zapewnienia jakiegoś lokalu czy pomieszczenia zastępczego, mieszkania. No i w związku z tym właśnie dlatego Ocena Skutków Regulacji tutaj żadnych wyliczeń nie zawiera w tym zakresie.

W odpowiedzi mec. Bernadeta Skóbel ze Związku Powiatów Polskich zwróciła uwagę na to, że Ocena Skutków Regulacji dokonywana jest w skali globalnej, dla całej Polski, a nie dla wybranych gmin. Nawiązała również do wspomnianej ustawy z 2025 roku dotyczącej kwaterunku funkcjonariuszy.

Dalsza część relacji w Dzienniku Warto Wiedzieć.