W środę, 27 maja, odbyło się posiedzenie plenarne Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego. Jest to szczególna data, gdyż właśnie 27 maja obchodzony jest Dzień Samorządu Terytorialnego.

– Niech dzisiaj ze strony Komisji dla wszystkich wójtów, burmistrzów, prezydentów, starostów, marszałków i wszystkich współpracowników administracji samorządowej popłyną jak najlepsze życzenia oraz podziękowania za całą pracę trudną, wymagającą dialogu i kompromisu w rozwiązywaniu problemów lokalnych ze społeczeństwem – mówił Współprzewodniczący ze strony samorządowej Mieczysław Kieca. Jej Sekretarz Marek Wójcik zapewnił z kolei, że życzenia kierowane są także do przedstawicieli administracji rządowej, uczestniczących w pracach KWRiST. Życzliwe słowa popłynęły również ze strony rządowej.

Ze względu na inne zobowiązania w obradach wyjątkowo nie uczestniczył Wiceminister Spraw Wewnętrznych i Administracji Tomasz Szymański.

Związek Powiatów Polskich reprezentowali Wiceprezes Zarządu ZPP Jan Grabkowski oraz Zastępca Dyrektora Biura Grzegorz Kubalski. 

Decyzje i sprawczość zamiast zbywania

Strona samorządowa wyraziła głębokie rozczarowanie tempem i rezultatami prac nad propozycjami legislacyjnymi zgłoszonymi przez nią w ramach „pakietów samorządowych” 1.0 oraz 2.0.

– Nie mówimy dziś o postulatach politycznych, nie mówimy o ideologii, nie mówimy o sporze kompetencyjnym. Mówimy o konkretnych, praktycznych rozwiązaniach przygotowanych przez samorządowców – ludzi, którzy każdego dnia odpowiadają za funkcjonowanie państwa najbliżej obywatela, o rozwiązaniach wynikających z doświadczenia, orzecznictwa, kontroli, problemów organizacyjnych i realnych potrzeb mieszkańców. W wielu przypadkach są to zmiany porządkujące, deregulacyjne, usuwające absurdy administracyjne albo luki prawne; takie, które nie generują wielkich kosztów dla budżetu państwa, ale mogą realnie poprawić sprawność działania administracji publicznej – mówił Mieczysław Kieca w emocjonalnym wystąpieniu podsumowującym współpracę w tym zakresie.

Z analizy stanowisk resortów do przedstawionych propozycji wyłania się obraz, który stronie samorządowej trudno jest zaakceptować.

– W miejsce partnerskiej rozmowy często otrzymujemy odpowiedzi zachowawcze, asekuracyjne albo po prostu negatywne; nawet wobec propozycji, które wcześniej były uznawane za zasadne i kierunkowo słuszne. W części stanowisk ministerstw odnosimy wręcz wrażenie, że większą obawę budzi zwiększenie sprawczości samorządów, niż rzeczywiste rozwiązanie problemu obywatela. Przykłady można mnożyć. Kiedy samorządy proszą o możliwość skutecznej ochrony własnego majątku i prawa do udziału w postępowaniach dotyczących ich interesu prawnego, słyszą, że mogłoby to być zbyt trudne dla administracji. Kiedy wskazują na absurd sytuacji, w której gmina płaci sama sobie, generując wyłącznie biurokrację i koszty obsługi, otrzymują odpowiedź, że problem wymaga dalszych analiz. Kiedy proponują rozwiązania dla miejscowości turystycznych i uzdrowiskowych, które realnie mierzą się z przeciążeniem infrastruktury, słyszą, że mogłoby to zostać źle odebrane społecznie. A przecież właśnie po to istnieje Komisja Wspólna – żeby problemy praktyczne rozwiązywać wspólnie, a nie wyłącznie opisywać powody, dla których nie da się czegoś zrobić – mówił Współprzewodniczący Komisji.

Mieczysław Kieca przypomniał również, że samorządowcy poważnie potraktowali wypowiedź Premiera Donalda Tuska z 2023 r.: Samorząd terytorialny, ten cud, który się zdarzył w tak krótkim czasie po obaleniu komunizmu, zmienił Polskę na lepsze, skuteczniej niż rewolucje i powstania. – jako zapowiedź nowego otwarcia, powrotu do partnerskich relacji państwa z samorządem, odbudowy zaufania i realnego dialogu. Dziś chcą, by za tymi deklaracjami szły konkretne działania legislacyjne i instytucjonalne.

Dalsza część relacji w Dzienniku Warto Wiedzieć.