Związek Powiatów Polskich skierował do Kancelarii Sejmu opinię dotyczącą poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym (RPW/27384/2026).

Stanowisko wobec projektu

ZPP nie zgłasza zastrzeżeń do przedmiotowego projektu i popiera go w przedstawionym kształcie. Organizacja ocenia proponowaną zmianę pozytywnie, wskazując że przeniesienie przesłanki kierowania pojazdem przez osobę nieposiadającą uprawnień do kierowania pojazdami albo której zatrzymano prawo jazdy – z katalogu przypadków obligatoryjnego usunięcia pojazdu z drogi do katalogu przypadków usunięcia fakultatywnego – spowoduje zmniejszenie liczby zadań wykonywanych przez powiaty w tym zakresie, tj. usuwania takich pojazdów oraz prowadzenia dla nich parkingu strzeżonego, a tym samym przyczyni się do zmniejszenia ponoszonych przez powiaty kosztów.

Luka prawna po wyroku Trybunału Konstytucyjnego

ZPP wskazuje, że skoro nowelizacja obejmuje swoim zakresem art. 130a Prawa o ruchu drogowym, zasadne jest zwrócenie uwagi na zagadnienie dotychczas nieuregulowane, mające bezpośredni wpływ na dochody własne powiatów.

Organizacja przypomina, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 5 grudnia 2018 roku (sygn. akt K 6/17) uznał art. 130a ust. 5c p.r.d. za niezgodny z art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zakresie, w jakim uzależniał wydanie pojazdu z parkingu strzeżonego od uprzedniego uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie. Trybunał przesądził, że takie warunkowanie odbioru pojazdu stanowi nieproporcjonalne ograniczenie prawa własności, ponieważ ten sam cel – zapewnienie powiatowi wpływów z opłat – można osiągnąć środkiem mniej dolegliwym, przez nałożenie obowiązku zapłaty w określonym terminie i dochodzenie należności w trybie egzekucji administracyjnej.

ZPP wskazuje, że na skutek derogacji zakwestionowanej normy powstała luka polegająca na braku ustawowego określenia terminu wniesienia opłaty za usunięcie i parkowanie tych pojazdów oraz trybu jej dochodzenia w sytuacji, gdy właściciel odbiera pojazd – na co zwrócił uwagę sam Trybunał. Luka ta nie została dotychczas uregulowana, co rodzi po stronie wydziałów komunikacji realne trudności w skutecznym poborze opłat stanowiących dochód własny powiatu i będących zarazem zapłatą za zrealizowane czynności i poniesione koszty.

Proponowane brzmienie przepisów

ZPP postuluje uzupełnienie art. 130a p.r.d. o ustępy 6f i 6g w następującym brzmieniu:
„6f. Opłaty, o których mowa w ust. 6, są wnoszone w dniu odbioru pojazdu lub w okresie 14 dni od dnia jego odbioru. Zasady, tryb oraz formę wnoszenia opłat określa starosta.
6g. W przypadku niewniesienia w terminie opłaty, o której mowa w ust. 6f, stosuje się odpowiednio przepisy ust. 10h".

Organizacja wskazuje, że proponowane uregulowanie realizuje wprost model rozwiązania wskazany przez Trybunał Konstytucyjny jako konstytucyjnie dopuszczalny, gdyż tym sposobem wydanie pojazdu nie jest uzależnione od uprzedniego uiszczenia opłaty, lecz staje się ona płatna w dniu odbioru pojazdu albo w terminie 14 dni, a w razie jej niewniesienia podlega egzekucji w trybie administracyjnym.

ZPP wyjaśnia, że odesłanie w projektowanym art. 130a ust. 6g do ust. 10h p.r.d. nie stanowi powielenia istniejącej normy, ponieważ art. 130a ust. 10h p.r.d. reguluje bowiem odrębną należność – koszty powstające w toku postępowania zmierzającego do przepadku pojazdu nieodebranego – i, jak podkreślił Trybunał, nie znajduje zastosowania w sytuacji, w której właściciel wyraża wolę odbioru pojazdu. Odesłanie do ust. 10 h jest zatem wyłącznie zabiegiem techniki legislacyjnej, pozwalającym zastosować sprawdzony tryb decyzji starosty i egzekucji administracyjnej do nowej sytuacji, jaką jest odbiór pojazdu przez właściciela

Przyjęcie proponowanej zmiany jest niezbędne dla pełnego wykonania wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 grudnia 2018 r., sygn. K 6/17 oraz zapewnienia powiatom skutecznej i zgodnej z Konstytucją podstawy poboru opłat stanowiących ich dochód własny.

Deklaracja współpracy

ZPP deklaruje gotowość udzielenia wsparcia merytorycznego podczas ewentualnego procesu legislacyjnego dotyczącego tego zagadnienia i pozostaje otwarty na wymianę stanowisk w tym przedmiocie.