Jak zapewnić mieszkańcom dobre usługi publiczne, gdy zmieniają się demografia, technologia i warunki bezpieczeństwa? Odpowiedzi szukali uczestnicy VI Europejskiego Forum Samorządowego Local Trends, które odbyło się 1-2 października 2026 r. w Poznaniu. Jednym z partnerów samorządowych wydarzenia był Związek Powiatów Polskich. Wśród licznych debat znalazły się sesje z udziałem przedstawicieli ZPP oraz władz powiatowych.

Znaczenie tego spotkania najlepiej pokazują sprawy, którym poświęcono jego program. Organizacja usług w wyludniających się gminach, automatyzacja pracy urzędów czy dostępność transportu dotyczą codziennego życia mieszkańców. Z kolei cyberbezpieczeństwo, ochrona ludności i odporność infrastruktury wymagają współpracy wielu instytucji. Forum stworzyło przestrzeń do rozmowy przedstawicieli administracji rządowej i samorządowej z biznesem, naukowcami oraz ekspertami. To ważne, bo rozwiązania projektowane na poziomie krajowym muszą sprawdzać się w lokalnych warunkach.

Partnerstwo ZPP daje tej debacie perspektywę powiatów. Związek jest jednym z partnerów samorządowych uczestniczących w pracach Rady Programowej Local Trends. Taka obecność pozwala wnosić doświadczenia samorządów powiatowych już na etapie kształtowania tematyki projektu. ZPP ułatwiał również dostęp do wydarzenia - przed Forum zaoferował przedstawicielom zrzeszonych powiatów i miast na prawach powiatu możliwość bezpłatnego udziału.

Powiatowy głos był obecny w porannej sesji „Local Talks – więcej rozmowy, więcej energii, więcej inspiracji”, zaplanowanej 1 października w godzinach 10:50–12:15. Wśród rozmówców był Jan Grabkowski, starosta poznański i wiceprezes ZPP. Sesja miała formę krótkich rozmów indywidualnych z przedstawicielami administracji, samorządu i biznesu.

Tego samego dnia, od 13:00 do 14:00, Jan Grabkowski znalazł się w gronie panelistów debaty „Nowoczesny samorząd bliżej mieszkańców: automatyzacja procesów w praktyce”. Jej tematem były rozwiązania usprawniające obsługę mieszkańców, w tym automatyzacja i nowoczesne płatności. Opis sesji wskazywał na doświadczenia Warszawy, Powiatu Poznańskiego oraz partnerów technologicznych. To obszar, w którym zmianę można oceniać bardzo konkretnie, tj. przez czas potrzebny na załatwienie sprawy i dostępność usługi.

O 14:15 rozpoczęła się dyskusja okrągłego stołu „Czy potrzebujemy reformy samorządowej? Nowe sposoby organizacji usług w wyludniających się gminach”, trwająca godzinę. W jej programie znaleźli się dr Grzegorz Kubalski, zastępca dyrektora Biura ZPP, oraz Anna Januszkiewicz, starosta krośnieńska. Rozmowę moderował prof. dr hab. Paweł Swianiewicz, dyrektor Narodowego Instytutu Samorządu Terytorialnego. Temat dotyczył podstawowego wyzwania, tj. jak utrzymać dostępność usług publicznych tam, gdzie zmieniają się liczba i struktura wieku mieszkańców.

Perspektywę władz powiatowych uwzględniał również panel „Nowe modele organizacji transportu publicznego przy zmieniającej się liczbie mieszkańców”, który odbył się 2 października w godzinach 12:30–13:30. Wśród panelistów był Tomasz Łubiński, wicestarosta poznański i zastępca przewodniczącego zarządu Związku Powiatowo-Gminnego „Wielkopolski Transport Regionalny”. Zakres debaty obejmował zmiany potrzeb przewozowych związane ze starzeniem się społeczeństwa, migracjami do stref podmiejskich i nowymi wzorcami mobilności.